NÂNG CAO NĂNG LỰC SỐ CHO NGƯỜI DÂN VÙNG ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ VÀ MIỀN NÚI

              Những năm qua, thành phố đã quan tâm đầu tư hạ tầng viễn thông, hạ tầng số, cải cách hành chính và triển khai các nền tảng phục vụ người dân. Tuy nhiên, năng lực số của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn chưa đồng đều; kỹ năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thương mại điện tử, thanh toán điện tử và các nền tảng phục vụ sản xuất còn hạn chế. Một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, hộ nghèo, hộ cận nghèo và người sinh sống tại vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận thiết bị thông minh, internet và các dịch vụ số. Việc ứng dụng công nghệ trong giáo dục, y tế, phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa và giải quyết việc làm còn phân tán, thiếu sự kết nối. Để phát huy kết quả đạt được và giải quyết khó khăn, hạn chế đang đặt ra trong công tác chuyển đổi số của thành phố. Ngày 04/9/2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và địa phương, các cơ sở giáo dục tham mưu UBND thành phố Đồng Nai ban hành Quyết định số 2627/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Nâng cao năng lực số cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn thành phố Đồng Nai giai đoạn 2026-2030”. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm giúp người dân tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng hiệu quả những thành quả của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

              Với phương châm “Lấy người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi làm trung tâm của chuyển đổi số”, lấy nhu cầu thực tiễn làm cơ sở để xác định nhiệm vụ và giải pháp. Việc nâng cao năng lực số phải gắn với đời sống, sản xuất, kinh doanh và sinh kế của người dân, được thực hiện theo nguyên tắc “Thực chất - Thiết thực - Dễ tiếp cận”, phù hợp với đặc điểm văn hóa và ngôn ngữ của từng địa bàn, từng nhóm đối tượng. Đề án đã đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 để từng bước hình thành đội ngũ công dân số có khả năng khai thác hiệu quả công nghệ trong học tập, lao động, sản xuất và đời sống; tạo điều kiện để người dân tiếp cận thuận lợi các dịch vụ công, giáo dục, y tế, việc làm, thương mại điện tử, khởi nghiệp và các tiện ích số ngay tại địa phương, cụ thể: phấn đấu tối thiểu 60% người dân trong độ tuổi lao động có khả năng vận hành độc lập các thiết bị thông minh, làm chủ những ứng dụng số thiết yếu trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, ngân hàng, nông nghiệp, du lịch và an sinh xã hội; trên 60% công dân là người dân tộc thiểu số được đăng ký, kích hoạt tài khoản và có khả năng thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến đơn giản; trên 60% người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có tài khoản tài chính điện tử, sử dụng các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt trong giao dịch, thanh toán hóa đơn hoặc tiếp nhận trợ cấp an sinh xã hội; phấn đấu 50% hộ sản xuất, kinh doanh, tổ hợp tác và hợp tác xã tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi làm chủ kỹ năng livestream, xây dựng nội dung quảng bá và bán hàng trên các sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng mạng xã hội; 70% người dân trong độ tuổi lao động được tiếp cận, khai thác các sàn thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ vào quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP; phấn đấu có 70% người dân hình thành kỹ năng tìm kiếm, truy xuất, phân tích và đánh giá tính xác thực của thông tin trên môi trường mạng; 70% người dân được tập huấn kiến thức về an ninh, an toàn không gian mạng, biết nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thiết bị thông minh; 50% phụ nữ được đào tạo kiến thức, kỹ năng nền tảng trong sử dụng công nghệ an toàn, tạo lập văn bản, hình ảnh và video ngắn phục vụ công việc, học tập và đời sống. Để hoàn thành các mục tiêu đề ra, Đề án tập trung triển khai 06 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm có:

            Thứ nhất, nâng cao năng lực số và phát triển nguồn nhân lực số. Thành phố sẽ tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức, đào tạo kỹ năng số phù hợp với từng nhóm đối tượng như nông dân, học sinh, sinh viên, thanh niên, phụ nữ, người có uy tín, già làng và đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc. Đồng thời, nghiên cứu cơ chế hỗ trợ sinh viên dân tộc thiểu số theo học các ngành công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, robot, bán dẫn, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin và các ngành công nghệ mới.

Tuyên truyền về chuyển đổi số quốc gia và một số ứng dụng AI phục vụ phát triển sản xuất, văn hóa, 

giáo dục, đời sống hàng ngàytại Hội nghị tuyên truyền năm 2025 do Sở Dân tộc và Tôn giáo tổ chức 

               Thứ hai, xây dựng Điểm hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng đa chức năng. Các điểm hỗ trợ được xây dựng trên cơ sở tận dụng hệ thống nhà văn hóa hiện có, từng bước bổ sung internet băng thông rộng, Wi-Fi miễn phí, máy tính, màn hình tra cứu, thiết bị trình chiếu và ki-ốt thông minh. Đây sẽ là nơi hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận học liệu số, thông tin y tế, việc làm, nông nghiệp, thương mại điện tử và các chính sách an sinh xã hội.

              Thứ ba, phát triển giáo dục số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Các trường phổ thông dân tộc nội trú và cơ sở giáo dục có đông học sinh dân tộc thiểu số được khuyến khích sử dụng học liệu số, thư viện số và nền tảng học tập trực tuyến; tổ chức các hoạt động STEM, STEAM, lập trình, robot và trí tuệ nhân tạo phù hợp với từng cấp học.

             Thứ tư, phát triển y tế số và an sinh xã hội số. Người dân sẽ được hỗ trợ tra cứu cơ sở khám, chữa bệnh, đăng ký khám bệnh trực tuyến, tiếp cận hồ sơ sức khỏe điện tử, thông tin bảo hiểm y tế và kiến thức chăm sóc sức khỏe. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực này chỉ có tính chất hỗ trợ tra cứu, hướng dẫn ban đầu, không thay thế hoạt động khám bệnh, chẩn đoán hoặc điều trị của cơ sở y tế.

             Thứ năm, phát triển kinh tế số, thương mại điện tử và khởi nghiệp. Đề án định hướng nghiên cứu xây dựng Chợ thương mại điện tử vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; hỗ trợ người dân xây dựng gian hàng điện tử, chụp ảnh sản phẩm, livestream bán hàng, thanh toán điện tử, kết nối vận chuyển, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu số. Các mô hình khởi nghiệp gắn với nông nghiệp công nghệ cao, sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng, bảo tồn văn hóa và thương mại điện tử được khuyến khích phát triển.

            Thứ sáu, phát triển cộng đồng số, dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Thành phố từng bước xây dựng, cập nhật và kết nối cơ sở dữ liệu phục vụ công tác dân tộc; nghiên cứu phát triển nền tảng trợ lý số hỗ trợ người dân tra cứu chính sách, thủ tục hành chính, giáo dục, y tế, việc làm, sản xuất nông nghiệp và tiêu thụ sản phẩm. Việc ứng dụng AI phải tuân thủ quy định về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin mạng; không thay thế chức năng quản lý nhà nước hoặc hoạt động chuyên môn của cơ quan, đơn vị.

Hình ảnh Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng nâng cao nhận thức kỹ năng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, 

tổng hợp, xử lý dữ liệu chuyên ngành cho cán bộ, công chức làm công tác dân tộc, tôn giáo

               Sở Dân tộc và Tôn giáo với vai trò là cơ quan chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và địa phương, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, tổ chức chính trị – xã hội, người có uy tín và già làng có trách nhiệm phối hợp thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao trong Đề án nhằm góp phần thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và cơ hội phát triển của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Qua đó, từng bước hình thành cộng đồng số, phát triển nguồn nhân lực số, kinh tế số và xã hội số; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, góp phần xây dựng thành phố Đồng Nai phát triển nhanh, toàn diện và bền vững./.

QR tham khảo nội dung Quyết định số 2627/QĐ-UBND 

ngày 04/9/2026 của UBND thành phố Đồng Nai